Een mooie column van Care for Women-oprichter Catherine Martens over de ontstaansgeschiedenis van Care for Women en het beroep van Care for Womenspecialiste.
Er is de laatste tijd veel aandacht voor hormonale klachten bij vrouwen. En eerlijk is eerlijk: daar ben ik in de basis blij mee.
Want jarenlang werden klachten rondom de overgang, menstruatie, zwangerschap of andere hormonale veranderingen te vaak weggewuifd. Vrouwen kregen te horen dat het erbij hoorde. Dat ze moesten doorzetten. Dat het stress was. Of leeftijd. Of “gewoon de overgang“.
Maar wie ooit nacht na nacht slecht slaapt, opvliegers heeft, somber wordt, hartkloppingen ervaart, zich niet meer zichzelf voelt of vastloopt in werk, relatie of gezin, weet dat hormonale klachten veel meer kunnen zijn dan een ongemak. Ze kunnen je leven behoorlijk ontregelen.
Dat vrouwen op zoek gaan naar hulp, begrijp ik dus heel goed. Maar juist daarom maak ik mij ook zorgen.
Als aandacht een hype wordt
Waar veel aandacht komt, ontstaat helaas ook wildgroei. Dat zien we nu ook rondom hormonen. Titels als hormooncoach, hormoonspecialist, hormoontherapeut of overgangscoach worden veel gebruikt, maar zijn in Nederland niet beschermd. In principe kan iedereen zich zo noemen.
Voor vrouwen die hulp zoeken, is dat verwarrend. Want hoe weet je of iemand voldoende geschoold is? Hoe weet je of iemand weet wanneer klachten bij een hormonale fase passen en wanneer er juist verder medisch onderzoek nodig is? Hoe weet je of adviezen veilig zijn in combinatie met medicatie, ziektebeelden of andere behandelingen?
Hormonale gezondheid is geen trend. Het is zorg. En zorg vraagt om deskundigheid, zorgvuldigheid en grenzen.
Waarom Care for Women is ontstaan
Bijna 27 jaar geleden begon ik met Care for Women. Niet omdat hormonen toen hip waren. Integendeel.
De overgang werd in die tijd vaak nog gekoppeld aan het lege-nestsyndroom of afgedaan als iets waar vrouwen maar doorheen moesten. Mijn persoonlijke aanleiding was mijn moeder. Zij kreeg borstkanker, zat in de overgang en mocht geen hormoontherapie meer gebruiken. De boodschap die zij kreeg, was dat er weinig voor haar gedaan kon worden.
Ik vond dat moeilijk te accepteren.
Vanuit mijn verpleegkundige achtergrond ben ik gaan zoeken naar kennis, mogelijkheden en samenwerking. Want ik geloofde toen al, en nu nog steeds, dat vrouwen recht hebben op goede uitleg, serieuze begeleiding en passende zorg.
Care for Women is destijds opgericht in samenwerking met professionals uit de reguliere zorg, waaronder gynaecologen die zich al vroeg inzetten voor betere kennis over de overgang en vrouwspecifieke gezondheid. Later hebben wij onze blik verbreed naar hormonale klachten in verschillende levensfasen, omdat klachten rondom menstruatie, zwangerschap en overgang vaak met elkaar samenhangen.
Geen coach, maar specialist
Een Care for Women specialiste is geen ervaringsdeskundige die na een korte cursus vrouwen gaat begeleiden.
Onze aangesloten specialisten hebben een afgerond HBO-zorggerelateerde vooropleiding, bijvoorbeeld als verpleegkundige, verloskundige, fysiotherapeut, maatschappelijk werker of binnen een andere medische of psychosociale richting. Daarnaast volgen zij de opleiding tot Care for Women specialiste en zijn zij verplicht hun kennis jaarlijks bij te houden met nascholingen.
Die nascholingen worden verzorgd door deskundigen uit de reguliere zorg. Ook wordt de opleiding periodiek extern beoordeeld. Dat doen we niet omdat het mooi staat op papier, maar omdat vrouwen moeten kunnen vertrouwen op de kwaliteit van de zorg die zij krijgen.
De titel Care for Women specialiste mag dan ook niet zomaar door iedereen worden gebruikt. Het is een titel die binnen onze organisatie verbonden is aan opleiding, toetsing, nascholing en professionele kwaliteit.
Dat onderscheid vind ik belangrijk. Niet om anderen weg te zetten, maar omdat vrouwen recht hebben op helderheid.
Luisteren, begeleiden en weten wanneer je moet verwijzen
Een goede begeleiding bij hormonale klachten begint niet met een standaardoplossing. Het begint met luisteren.
Wat ervaart een vrouw precies? In welke levensfase zit zij? Hoe slaapt zij? Hoe is haar voeding, stressniveau, herstel, beweging en belastbaarheid? Welke medicatie gebruikt zij? Zijn er aandoeningen, risico’s of klachten die verder onderzoek vragen?
Bij Care for Women kijken we breed. We geven voorlichting, begeleiden vrouwen bij leefstijl en leefwijze, bespreken mogelijkheden en werken waar nodig samen met huisartsen, gynaecologen, laboratoria en andere zorgverleners.
Soms is leefstijlondersteuning voldoende. Soms is aanvullend onderzoek via de reguliere route verstandig. Soms kan hormoontherapie passend zijn, altijd in afstemming met een arts. En soms kan ondersteuning met voedingsstoffen zinvol zijn, bijvoorbeeld wanneer er sprake is van tekorten of wanneer een vrouw bepaalde behandelingen niet wil of niet mag gebruiken.
Maar wat er ook wordt ingezet: veiligheid moet altijd vooropstaan. Interacties, contra-indicaties, bijwerkingen en overdosering zijn geen bijzaken. Dat zijn precies de redenen waarom deskundigheid zo belangrijk is.
Vrouwen verdienen keuze én veiligheid
Ik ben blij dat hormonale klachten eindelijk serieuzer worden genomen. Ik ben blij dat vrouwen vaker durven zeggen: “Ik voel me niet goed en ik wil hulp.” Dat is winst.
Maar die winst mogen we niet verliezen door van hormonale zorg een hype te maken. Vrouwen verdienen geen snelle beloftes. Geen standaardpakketten. Geen adviezen zonder medische basis. Geen begeleiding door mensen die niet weten waar hun grenzen liggen.
Vrouwen verdienen zorgverleners die luisteren, uitleggen, samenwerken en doorverwijzen wanneer dat nodig is. Zorgverleners die weten wat ze doen, maar ook wat ze niet mogen doen.
Daarom pleit Care for Women voor meer duidelijkheid en strengere kwaliteitseisen rondom opleidingen en titels binnen het hormonale domein. Niet om aandacht voor hormonen af te remmen, maar juist om vrouwen beter te beschermen.
Want hormonale klachten verdienen aandacht maar bovenal verdienen ze deskundigheid.
Deze tekst is overgenomen van de algemene website van Care for Women, www.careforwomen.nl